Le parricide, du fantasme à la réalité Étude de deux exemples : Kélidar de Mahmoud Dowlatâbâdi et La Terre d’Emile Zola

Type de document: Original Article

Auteur

Professeur Assistant, Université Hakim Sabzévari

Résumé

Le parricide est un thème exploité par de nombreux écrivains dans différentes époques de l’histoire de la littérature. L’analyse de La Terre nous montre que l’approche naturaliste de Zola fait du parricide un acte sinon justifiable, du moins justifié, puisque les lois de la vie en milieu rural et la volonté de survie exigent que le plus fort élimine le plus faible pour s’assurer une position privilégiée. Le meurtre du père, aussi cruel et bestial soit-il, demeure néanmoins un acte « compréhensible » et implicitement admis. Or, dans le roman de Mahmoud Dowlatâbâdi, Kélidar, du fait de l’incertitude qui plane sur l’avenir de la vie rurale, ni le narrateur, ni les personnages et ni le lecteur ne peuvent trouver une justification quelconque à l’acte du parricide : puisque l’élimination du père n’assure en rien la survie ou une position de force, pourquoi le tuer ? Cependant, c’est ce doute même qui crée le fantasme du parricide. Autrement dit, c’est le fantasme qui, dans Kélidar, se substitue à la réalité du meurtre dans La Terre.
Dans cet article, nous tenterons d’analyser le thème du parricide dans une approche comparatiste ; ceci nous permettra de relever et de souligner les similitudes et les différences qui rapprochent ou séparent deux cultures littéraires, à savoir le roman naturaliste du  XIXème  siècle, et le roman contemporain iranien dit réaliste.
 

Mots clés


Titre d’article [Persian]

پدر کشی، از تخیل تا واقعیت بررسی تطبیقی پدرکشی در کلیدر اثر محمود دولت آبادی و زمین اثر امیل زولا

Auteur [Persian]

  • آذین حسین زاده
Résumé [Persian]

کشتن پدر به قصد دست یازی به جایگاه و قدرت او مضمونی است که بسیاری از ادیا، در مقاطع مختلف تاریخ و در بسیاری از فرهنگ ها، بدان پرداخته اند. تحلیل این کنش در رمان زمین به ما نشان میدهد که چگونه رویکرد ناتورالیستی و تا حد زیادی واقع گرای امیل زولا باعث شده تا پدرکشی به مثابه حرکتی توجیه پذیر جلوه کند؛ چه، روند طبیعی تاریخ و تسلسل رویدادها کاری می کند تا پدر و پسر، عطف به مقوله تنازع بقا، با یکدیگر در جدال مستمر باشند. کشتن پدر، هر اندازه فجیع و دردناک هم که باشد، باز حرکتی قابل درک است. اما دولت آبادی در کلیدر راه دیگری را در پیش می گیرد: تردید و دودلی در زمینه آینده زندگی روستایی سبب می شود که نه راوی و نه شخصیت ها و نه خواننده، هیچکدام، نتوانند توجیهی برای پدرکشی بیابند و این پرسش در ذهن همگان نقش ببندد که اگر قتل پدر زمینه - ساز جایگزینی او نیست، پس چرا باید او را کشت؟ اما این امر سبب نمی شود که فرزندان با تخییل پدرکشی زندگی نکنند و اینگونه است که تخییل در کلیدر، جای واقعیت را در زمین می گیرد. در این مقاله تلاش شده تا با بررسی تطبیقی این دو رویکرد به تفاوت ها و شباهت های نحوه پرداخت پدرکشی در دو فرهنگ ادبی مختلف بپردازیم.
 

Mots clés [Persian]

  • ادبیات تطبیقی
  • پدرکشی
  • دولت آبادی
  • زولا
  • کلیدر
  • زمین
  • تخییل
  • ایران
  • فرانسه