Structure comme élément constructif en acte dans la littérature sollersienne

Type de document: Original Article

Auteurs

1 Maître-assistant Université Azad Islamique, Branche des Sciences et de la Recherche

2 Doctorante Université Azad Islamique, Branche des Sciences et de la Recherche

Résumé

La lecture sollersienne qui se veut élitiste demande de vastes connaissances mythique, littéraire, musicale et artistique sans lesquelles, la compréhension de l’œuvre de cet auteur contemporain deviendra difficile voire parfois impossible. Dans le présent article, nous allons étudier les éléments structuraux de l'œuvre de Philippe Sollers, animateur de la revue Tel Quel et créateur de la revue L'Infini. Nous but est de montrer que, d'un roman à l'autre, quelques thèmes précis se répètent. Les romans de Sollers mettent l'accent sur un nombre très restreint de thèmes majeurs et il est difficile d’y repérer une intrigue cohérente avec des thèmes qui se suivent, s'unissent et dont la présence ne se hisse pas au premier plan. Nous pouvons nous interroger alors sur ce qui prime dans l'œuvre de Sollers. Quelle place accorde-t-il aux éléments structuraux? Ces derniers suffisent-ils à définir et à former son œuvre? L'objectif de ce travail sera d'abord l'étude de la classification des textes sollersiens ; viendra ensuite l'explication des éléments structuraux afin d’y repérer la place de l’intertextualité et la polyphonie. Nous nous pencherons sur la question de la musicalité et de la vitesse dans la dernière partie de notre travail.

Mots clés


Titre d’article [Persian]

ساختار، عنصر فعال سازنده در ادبیات سولرس

Auteurs [Persian]

  • کریم حیاتی آشتیانی 1
  • سمانه‌سادات میرعابدی شیرازانی 2
1 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات
2 دانشجوی دکترا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات
Résumé [Persian]

درک آثار فیلیپ سولرس بدون داشتن اطلاعات کافی از مبانی هنری ممکن نیست. در مقالة پیش رو، به بررسی عناصر ساختاری در آثار این نویسندة معاصر فرانسوی می‌پردازیم و نشان خواهیم داد که در آن‌ها تنها چند درون‌مایة ادبی مشخص مشاهده می‌شود که همواره تکراری است. افزون بر این، در آثار این نویسنده، نه نشانی از پیرنگ پیوسته می‌بینیم و نه ردی از درون‌مایه‌های ادبی متنوع ومرتبط با هم. به تعبیر دیگر، زیربنای نوشته‌های سولرس بر هیچیک از این دو استوار نیست. پرسشی‌هایی که مطرح می‌شود این است: شاکله‌های بنیادین آفرینش ادبی سولرس را چه چیزهایی می‌سازند و در این بین، بارزه‌های ساختاری از چه جایگاهی برخوردارند؟ آیا حضور این شاکله‌ها برای تبیین و شکل‌گیری آثار او کفایت می‌کند؟ هدف این پژوهش، نخست، مطالعة طبقه‌بندی انواع ادبی در آثار سولرس و، در ادامه، بررسی تأثیر حضور پررنگ عناصر ساختاری، مانند بینامتنیت، چند صدایی و موسیقایی و همچنین نقش سرعت، در شکل‌گیری نوشته‌های اوست.

Mots clés [Persian]

  • سولرس
  • ساختارگرایی
  • بینامتنیت
  • چندصدایی
  • بازپس‌نگری
  • ضرباهنگ
  • سرعت

Titre d’article [English]

Structure as an Active Constructive Principle in Sollers’ Literature

Résumé [English]

Reading literary elevations of Sollers requires extensive recognition of myths, literature, music and art, so understanding his works becomes difficult and sometimes impossible without them. To clarify this issue, in this present paper we have studied structural principles of the works of Philippe Sollers, the French contemporary writer, the coordinator of Tel Quel magazine and the founder of L’infini magazine. We have indicated that this writer regards structure as the most important function in creating his literary works. His novels do not follow a consistent plot and only some precise themes are always repeat in them; it means that in each novel we cannot see a new theme. We do not see a coherent plot and any different and various themes in his books. Philippe Sollers emphasizes in his novels just on one, two or at most three themes. In fact, the presence of these plots and themes plays no important role in the creation of his literary works. So, the question we can ask ourselves is that which elements are placed on the top of literary creations of Philippe Sollers and which position could be considered for structural elements? Is the presence of these structural elements, it is sufficient to define and to form these books. The purpose of this research is at first the study on the classification of genres of literary works of Sollers and in the next step, the impact of strong presence of structural elements such as intersexuality and polyphony on his literary works. Afterward we will continue to study rhythm and speed as undeniable structural elements in the foundation of his works.

Mots clés [English]

  • Structuralism
  • Inter-Textuality
  • Polyphony
  • Retrospective
  • Rhythm
  • Speed
  • Sollers

Œuvres de Philippe Sollers

Paradis, Paris, Editions du Seuil, 1981.

Paradis II. Roman, éd. Gallimard, «Folio», 1995.

Voir écrire, entretiens avec Christian de Portzamparc, Paris, Folio, 2003.

Guerres secrètes, Paris, Gallimard, 2009.

Trésor d'Amour, Paris, Folio, 2011.

L'Eclaircie, Paris, Folio, 2012.

Ouvrages critiques

Barthes, Roland, (2002), Le plaisir du texte, in Œuvres complètes, t. IV, (1972-1976). Paris, Seuil, 2002.

Bakhtine, Mikhaïl, (1929) Problème de la poétique de Dostoïevski, Paris, Seuil

Clément, Catherine, (1995)  Sollers la fronde, Paris, Julliard

Kristeva, Julia, (1977) Polylogue, Paris, Seuil

Wald Lasowski, Aliocha, (2012) Philippe Sollers, l'art sublime, Paris, Pocket

Revues

Tel Quel, n° 79, printemps 1979.

«L’amour du royaume», L’Infini, n° 81, hiver 2002.

L’infini, n° 86, printemps 2004.