Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 21 41 2025 06 22 بررسی تحلیلی راهبردهای بیگانه سازی و بومی سازی در دو ترجمۀ فرانسوی شاهنامه Exploration des stratégies d’étrangéisation et de domestication à travers deux traductions françaises de Shâhnâmeh 195 219 226392 10.22129/plume.2025.501751.1320 FR Behzad - Hashemi Département de Langue et Littérature Françaises, Branche Arak, Université Azad Islamique, Arak, Iran 0000-0002-4041-9741 Journal Article 2025 01 23 چکیده: این جستار بر مبنای نظریۀ دوگانۀ لارنس ونوتی و الگوی پیشنهادی ناتالی رامی‌یر، به واکاوی دو ترجمۀ فرانسوی از شعر آغازین شاهنامه می‌پردازد. این مقاله که بر مبنای رویکردی تطبیقی تهیه شده، به ارزیابی میزان انحراف ضرب‌آهنگ و کمینه‌های فرهنگی موجود در متن مبدأ طی فرآیند ترجمه می‌پردازد. هدف این پژوهش ارتقای درک ما از تلاش مترجمان در برقراری نوعی تعادل میان خلاقیت و وفاداری به متن در برگرداندن جوهرۀ این اثر جاودانه است. پرسش اصلی مقاله این است: چگونه می‌توان راهبردهای دوگانۀ ترجمه— بیگانه‌سازی و بومی‌سازی- لارنس وِنوتی، در کنار روش‌ پیشنهادی ناتالی رامی‌یر، را به طور مؤثر در ترجمۀ اثری غنی و پرمحتوا همچون شاهنامه فردوسی به‌کار برد؟ نتایج حاصله حکایت از آن دارد که برای دستیابی به ترجمه‌ای روان و منسجم، این روشها به کار رفته‌است: انتقال اصطلاحات و ارجاعات فرهنگی به صورت تحت‌اللفظی، که منجر به حذف غنای فرهنگی آنها شده، یا جایگزینی آنها با عبارات تقریبی و مشابه با متن اصلی، اگرچه این امر موجب تحریف وزن شعر اصلی وشبکۀ معانی مرتبط با آن شده است. Cet article se penche sur la dualité de la traduction telle que définie par Lawrence Venuti, en rapport avec le schéma élaboré par Nathalie Ramière, afin d’analyser deux traductions du poème d'introduction de Shâhnâmeh. Adoptant une perspective comparative, cette recherche s’est fixé pour but d'évaluer les modifications du rythme et des réseaux de références culturelles du texte source lors de la transposition. L’objectif étant de mieux comprendre comment les traducteurs ont cherché à équilibrer créativité et fidélité pour transmettre l'essence de cette œuvre universelle. La problématique principale de cet article est la suivante : comment les stratégies d’étrangéisation et de domestication de Lawrence Venuti, ainsi que les approches complémentaires comme celles de Nathalie Ramière, peuvent-elles être appliquées à la traduction d'une œuvre poétique riche en culturème comme Shâhnâmeh de Ferdowsi ? Les résultats montrent que, pour garantir une traduction harmonieuse et cohérente, les termes et références culturels ont été retransmis soit de manière littérale, donc dépourvus de leur charge culturelle, soit en utilisant un équivalent approximatif et proche du texte source, ce qui a provoqué une altération du rythme et des réseaux de signifiants du texte original. https://www.revueplume.ir/article_226392_fac139cfd5f450ea7b221488f71f90ae.pdf