Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 21 41 2025 06 22 امید در ادبیات معاصر کودک در مواجهه با جنگ: مطالعه تطبیقی بین فرانسه و ایران L'espoir face à la guerre dans la littérature de jeunesse contemporaine: étude comparative entre la France et l'Iran 301 331 235646 10.22129/plume.2025.537551.1342 FR Nahid Shahverdiani Département de langue et littérature françaises, Facultés des langues et littératures étrangères, .Université de Téhéran, Téhéran, Iran Neda Alipour Département de langue et littérature françaises, Facultés des langues et littératures étrangères, .Université de Téhéran, Téhéran, Iran 0009-0004-6960-7959 Journal Article 2025 07 28 <span lang="AR-SA" style="font-size: 14.0pt; font-family: '2 Baran'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US;">در جهانی که درگیری‌ها و بحران‌ها پیوسته در حال گسترش و دگرگونی‌اند، کودکان نیز خواه به‌صورت مستقیم و خواه از طریق رسانه‌ها با واقعیت جنگ روبه‌رو می‌شوند. ادبیات کودک در این میان نقشی اساسی دارد؛ زیرا با بهره‌گیری از زبان نمادین، تصویر و روایت، به کودک امکان می‌دهد خشونت و رنج را بفهمد و در عین حال، امید را حفظ کند. این پژوهش با رویکردی تطبیقی و میان‌رشته‌ای، به بررسی بازنمایی جنگ و ساختار امید در چهار اثر ادبیات کودک فرانسه و ایران می‌پردازد: نبرد اثر اریک باتو، حکیم می‌دود اثر کلود دوبوآ، گم‌بی اثر مهناز فتاحی و نخلی برای تو اثر جمال‌الدین اکرمی. تحلیل متون و تصاویر نشان می‌دهد که هر دو سنت فرهنگی، گرچه از زمینه‌های تاریخی و ارزشی متفاوتی برخاسته‌اند، در هدف مشترک‌اند: محافظت از کودک در برابر نومیدی و تقویت تاب‌آوری او. در این آثار، امید نه به‌عنوان پایان خوش، بلکه به‌منزلهٔ<span lang="AR-SA" style="font-size: 14.0pt; font-family: '2 Baran'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US;"> فرایندی اخلاقی و شاعرانه پدیدار می‌شود که از دل تاریکی، امکان بازسازی و صلح را می‌گشاید. بدین‌سان، ادبیات کودک جنگ را به تجربه‌ای قابل درک و به آموزه‌ای برای زندگی بدل می‌سازد<span dir="LTR" style="font-size: 14.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: '2 Baran'; mso-ansi-language: EN-US;">. Cet article analyse la représentation de la guerre et de l’espoir dans la littérature de jeunesse contemporaine, à partir d’un corpus français et iranien incluant Bataille d’Éric Battut, Akim court de Claude K. Dubois, Gombi de Mahnaz Fattahi et Un palmier pour toi de Jamaleddin Akrami. S’appuyant sur une approche comparatiste et qualitative, la recherche articule narratologie et analyse iconographique. L’étude montre que les œuvres françaises privilégient une approche allégorique et universaliste, tandis que les récits iraniens s’ancrent dans la mémoire historique de la guerre Iran-Irak et dans une spiritualité de la résilience. Malgré ces divergences culturelles, une convergence éthique apparaît: celle d’une littérature qui cherche à préserver l’enfant de la désespérance tout en l’invitant à comprendre la violence du monde. L’espoir, loin d’une fin naïvement heureuse, se déploie comme une dynamique poétique et morale: il naît du jeu, du lien et du soin. En conciliant simplicité narrative et profondeur symbolique, ces œuvres font de l’enfance un espace de résistance et de reconstruction, où la parole et l’image deviennent les médiatrices d’une humanité possible.

https://www.revueplume.ir/article_235646_a0d22344b9575bdf0b5f56da8d86fba0.pdf