Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 22 43 2026 03 21 مطالعهٔ چالش‌های ترجمه در زبان‌شناسی اجتماعی از فرانسوی به فارسی، برپایهٔ تکنیک‌های وینه و داربلنه Étude des enjeux de la traduction sociolinguistique du français vers le persan, basée sur les procédés de Vinay et Darbelnet 215 237 244477 10.22129/plume.2026.559903.1356 FR Zeinab Rezvantalab Département de langue et littérature françaises, Faculté des langues et littératures étrangères, Université de Téhéran, Téhéran, Iran 0000-0001-8361-9666 Seyed Hassan Abtahi Département de langue et littérature françaises, Faculté des langues et littératures étrangères, Université de Téhéran, Téhéran, Iran 0009-0008-2933-5927 Journal Article 2025 11 15 این پژوهش در حوزﮤ ترجمه‌پژوهی انجام شده و به بررسی چالش‌های زبانی، فرهنگی و اصطلاحی در ترجمۀ فرانسوی به فارسیِ کتاب درآمدی بر زبان‌شناسی اجتماعی نوشتۀ هانری بوآیه می‌پردازد. مسئلۀ اصلی پژوهش این است که تا چه اندازه می‌توان با بهره‌گیری از روش‌ها و تکنیک‌های پیشنهادی وینه و داربلنه، دشواری‌های خاصِ ترجمۀ یک متن تخصصی در زبان‌شناسی اجتماعی را تحلیل و تبیین کرد که همزمان زبان علمی و ارجاعات اجتماعی ـ فرهنگی دارد. برای پاسخ به این مسئله، چارچوب نظری پژوهش بر پایۀ هفت شیوﮤ ترجمۀ وینه و داربلنه استوار شده و تحلیل بر مجموعه‌ای از نمونه‌های منتخب از متن صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که مهم‌ترین چالش‌ها به ترجمۀ اصطلاحات تخصصی، نوواژه‌ها، تمایزهای مفهومی ظریف و تفاوت‌های زبانی مربوط می‌شوند. هم‌چنین نتایج بیانگر آن است که برای حفظ دقت علمی و خوانایی متن در زبان مقصد، تعدیل‌های واژگانی و نحوی و توضیحی ضروری هستند. در نهایت، این پژوهش بر نقش مترجم به‌عنوان میانجی زبانی و فرهنگی در ترجمۀ متون زبان‌شناسی اجتماعی تأکید می‌کند. <span lang="FR">Dans le cadre de cette étude, nous nous concentrons sur les défis linguistiques, culturels et terminologiques rencontrés lors de la traduction, du français vers le persan, d’Introduction à la sociolinguistique d’Henri Boyer. L’analyse a montré que parmi les procédés proposés par Vinay et Darbelnet, les plus mobilisés ont été la modulation, l’adaptation et l’emprunt, notamment pour rendre des notions sans équivalent direct en persan. Les difficultés les plus saillantes ont concerné la traduction des néologismes, la distinction de concepts proches (par exemple normalisation vs normativisation), ainsi que la restitution de la charge critique ou ironique de certains passages. Les solutions mises en œuvre ont souvent nécessité des ajustements lexicaux et syntaxiques, mais aussi la création de néologismes adaptés au contexte scientifique en persan. Ces constats mettent en évidence que la traduction spécialisée, dans le domaine de la sociolinguistique, ne peut pas se limiter à une équivalence formelle : elle exige une interprétation critique et un travail de médiation culturelle afin de garantir à la fois la fidélité au texte source et l’intelligibilité pour le lecteur cible.</span> https://www.revueplume.ir/article_244477_45e6c9f45e1ad26c4b8678575d93d825.pdf