Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 13 26 2018 03 01 خوانایی فضا: رویکرد نقد جغرافیایی در شعر گیوم آپولینر و محمدعلی سپانلو La lisibilité de l'espace : une approche géocritique de la poésie de Guillaume Apollinaire et de Mohammad-Ali Sépanlou 251 268 58139 10.22129/plume.2018.58139 FR Zahra Taghavi Fardoud DocDoctorante Université Azad Islamique, Téhéran Mohammad Ziar UniversMaître Assistant Université Azad Islamique, Téhéran Journal Article 2016 08 17 نقد جغرافیایی به رابطه تعاملی میان فضا و ادبیات می‌پردازد. این رویکرد جدید که توسط برتران وستفال پایه‌گذاری شده، حول سه محور اساسی می‌چرخد: فضا-زمانی، قلمروزدایی، ارجاعیت. مقاله حاضر در نظر دارد با تکیه بر این رویکرد، مسئله‌ی فضایی-زمانی را در شعر آپولینر و سپانلو مورد بررسی قرار دهد تا به برجسته‌سازی درجه‌ی سرعت و کندی فضاهای مختلف نائل آمده، تجددگرایی و سنت‌گرایی را در شعر این دو شاعر به منصه ظهور نشاند. همچنین مطالعه‌ی قلمروزدایی، این امکان را فراهم می‌آورد تا در شعر این دو شاعر ویژگی‌های بیگانه را با تمامی اختلافات جغرافیاییش شناسایی کنیم. پرداختن به مسئله‌ی ارجاعیت نیز ثابت می‌کند که فضا را نمی‌توان به عنوان داده‌ای از واقعیتی در نظر گرفت که بر متن پیشی میگیرد، بلکه این متن است که فضا را به وجود می‌آورد. بنابراین فضا شایسته‌ی تحلیل و تفسیر است. بدین ترتیب، آرمان‌گرایی بهشتی موجود در شعر این دو شاعر با هدف بازسازی دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، منبعی از الگوهای فضایی را در اختیارمان قرار می‌دهد. La géocritique témoigne d’un intérêt renouvelé pour les relations de la littérature à l’espace. Fondée par Bertrand Westphal, elle s'articule autour d'un triple aspect : la spatio-temporalité, la transgressivité, la référentialité. Fidèle à cette approche, nous étudierons d'abord la notion de spatio-temporalité en nous appuyant sur les éléments spatiaux disséminés dans la poésie d'Apollinaire et de Sépanlou, pour mettre en évidence la gradation de la vitesse et la longueur de divers espaces, ainsi que le degré de modernité ou et la part de la  tradition  les concernant. La notion de transgressivité nous aidera à saisir dans la poésie des poètes étudiés, la reconnaissance de l’Autre dans sa différence géographique. L'étude fondée sur la question de la référentialité, montrera de son côté que l’espace ne peut pas être considéré comme une donnée du réel qui préexiste par rapport au texte, mais que c’est le texte qui donne naissance à l’espace. Bien plus, nous verrons que toute trace d’idéalité paradisiaque retrouvée dans la poésie des poètes nous sert de source et de modèle pour reconstruire notre propre monde. https://www.revueplume.ir/article_58139_297de1592f2fb79bb2823e5c1a41771f.pdf