Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 22 44 2026 09 23 خوانش نمادین و روان‌نقدیِ هیولاوارگی در جهانِ هزارتومانندِ تراژدی‌های راسین Lecture symbolique et psychocritique de la monstruosité dans l’univers labyrinthique des tragédies raciniennes 363 401 248516 10.22129/plume.2026.582669.1379 FR Mas'oud Nazri-Doust Département de langue et littérature françaises, Université Shahid Chamran, Ahvaz, Iran. Matin - Vesal Département de langue et littérature françaises, Université Shahid Chamran, Ahvaz, Iran. 0000-0002-1805-3747 Zeynab - Partchami Département de langue et littérature françaises, Université Shahid Chamran, Ahvaz, Iran. 0000-0002-9798-7133 Journal Article 2026 05 21 این مقاله به خوانش نمادین و روان‌نقدی هیولاوارگی در جهان هزارتومانند تراژدی‌های ژان راسین می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که آیا شخصیت‌های هیولاوار صرفاً کارکردی نمایشی دارند یا تجلی ساختارهای خیالی تکرارشونده‌ای هستند که مجموعه آثار راسین را سازمان می‌دهند. پژوهش بر پایه روش روان‌نقدی شارل مورون و با تکیه بر هم‌نهی آثار، شناسایی شبکه‌های تصاویر وسواسی، تحلیل بن‌مایه‌های تکرارشونده و بازسازی اسطوره فردی به‌عنوان اصل سازمان‌دهنده متن انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که جهان تراژیک راسین بر منطقی هزارتومانند استوار است و روابط و تعارض‌ها در شبکه‌هایی بسته و به‌هم‌پیوسته شکل می‌گیرند. همچنین، تصاویر وسواسی همچون ترس، وحشت، رقابت، جاه‌طلبی، قدرت، توطئه و نیرنگ در سراسر آثار تکرار می‌شوند و از طریق بن‌مایه‌هایی مانند مرگ، خشونت، حسادت، احساس گناه، جنایت و انتقام انسجام نمادین مجموعه را شکل می‌دهند. تحلیل این شبکه‌ها نشان می‌دهد که هیولاوارگی نه ویژگی یک شخصیت، بلکه نقطه همگرایی ساختارهای نمادینی است که در آثار مختلف دگرگون شده و بازتولید می‌شوند. ازاین‌رو، وحدت تئاتر راسین بیش از آنکه بر شخصیت‌ها یا پیرنگ‌ها استوار باشد، بر تداوم ساختارهای خیالی و سازمان نمادین جهان تراژیک او مبتنی است. Cet article propose une analyse psychocritique et symbolique de la monstruosité dans l’univers labyrinthique des tragédies raciniennes. Il s’interroge sur la fonction des figures monstrueuses : relèvent-elles d’un simple dispositif dramatique ou révèlent-elles une organisation imaginaire récurrente qui structure l’ensemble du corpus ? L’étude s’appuie sur la méthode psychocritique de Charles Mauron, fondée sur la superposition des œuvres, l’identification des réseaux d’images obsédantes, l’analyse des motifs récurrents et la reconstitution du mythe personnel comme principe d’organisation interne du texte. Les résultats mettent en évidence plusieurs constantes structurales. L’univers tragique de Racine s’organise selon une logique labyrinthique où les relations et les conflits forment des réseaux fermés de tensions. Des images obsédantes, telles que la peur, l’horreur, la rivalité, l’ambition, le pouvoir, le complot et la ruse, structurent cet univers et se prolongent à travers des motifs récurrents, notamment la mort, la violence, la jalousie, la culpabilité, le crime et la vengeance. Leur récurrence assure la cohérence symbolique de l’œuvre. La monstruosité apparaît ainsi comme le point de convergence de ces réseaux imaginaires et non comme une caractéristique propre à quelques personnages. L’étude montre finalement que l’unité du théâtre racinien repose sur la permanence et la transformation de structures imaginaires qui organisent la cohérence profonde de l’univers tragique.

https://www.revueplume.ir/article_248516_c86573e152c3466ce3e312e239d0e0f4.pdf

Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 22 44 2026 09 23 درون‌مایه کودک کشی در ادبیات معاصر فرانسه زبان: تحلیل ناهنجاری اجتماعی در رمان "لالایی" اثر لیلا سلیمانی و "انتقام از آن من است" اثر ماری ایندیای Le thème de l'infanticide dans la fiction de la littérature francophone contemporaine: analyse du malaise social dans Chanson douce de Leïla Slimani et La Vengeance m'appartient de Marie Ndiaye 403 419 252400 10.22129/plume.2026.575124.1370 FR Jaleh Kahnamouipour Département de langue et littérature françaises, Faculté des langues et littératures étrangères, Université de Téhéran, Téhéran, Iran. 0000-0003-3879-5227 Journal Article 2026 02 10 این مقاله به بررسی تطبیقی دو رمان "لالایی" اثر لیلا سلیمانی و "انتقام از آنِ من است" اثر ماری ایندیای می‌پردازد و قتل کودک را به‌عنوان نشانه‌ای از نابسامانی اجتماعی معاصر تحلیل می‌کند. نویسنده با نگاهی تاریخی نشان می‌دهد که این مضمون، که در گذشته با تقدیر، گناه یا تراژدی پیوند داشت، در ادبیات قرن بیست‌ویکم به ابزاری برای نقد اجتماعی و روانی تبدیل شده است. در «لالایی»، قتل کودکان از طریق رئالیسمی سرد و دقیق روایت می‌شود و نابرابری طبقاتی، بیگانگی و توهم خانوادۀ ایده‌آل بورژوایی را افشا می‌کند. جنایت لوییـز، پرستار کودکان، نوعی انتقام اجتماعی است که از نامرئی‌بودن و فقر روانی و اجتماعی او ناشی می‌شود. در مقابل، «در انتقام از آنِ من است»، قتل کودک در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند و بیشتر بهانه‌ای است برای فروپاشی هویت و حافظۀ وکیل، سوزان، تا توضیح آشکار جنایت. با اتکا به نظریه‌های بوردیو، گافمن، فوکو، ریکور و مارتین سگالن، مقاله نشان می‌دهد که کودک کشی در تخیل داستانی غرب نقطۀ گسست نظم خانوادگی، بروز احساس گناه مادری و شکنندگی هویت‌های اجتماعی است. سکوتی که پیرامون این جنایت‌ها شکل می‌گیرد، نه فقدان معنا، بلکه راهبردی روایی است که خواننده را به مشارکت اخلاقی و تفسیری وامی‌دارد و جنایت فردی را به مسئله‌ای جمعی تبدیل می‌کند. Cet article propose une analyse comparative de Chanson douce de Leïla Slimani et La Vengeance m’appartient de Marie Ndiaye, en abordant l’infanticide comme révélateur du malaise social contemporain. Inscrit dans une perspective historique et littéraire, l’article montre comment le motif, autrefois lié à la fatalité ou à la morale religieuse, devient au XXIe siècle un outil de critique sociale et psychique. Chez Slimani, l’infanticide est traité à travers un réalisme clinique qui met en lumière les rapports de classe, l’aliénation domestique et l’illusion de la famille bourgeoise harmonieuse. Chez Ndiaye, en revanche, l’infanticide reste enveloppé d’une opacité presque métaphysique : il sert de déclencher à une quête identitaire menée par l’avocate Susan, plus qu’à une explication rationnelle du crime. En mobilisant les théories de Bourdieu (domination symbolique), Goffman (stigmatisation, façade sociale, institutions closes), Foucault (microphysique du pouvoir), Ricoeur (identité narrative et silence) et Segalen (sociologie de la famille), l’article montre que l’infanticide fonctionne comme un point de rupture révélant l’effondrement des structures familiales, la culpabilité maternelle et la fragilité des identité sociales.

https://www.revueplume.ir/article_252400_c0f1febcc5eea210dd4f415150f447eb.pdf

Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 22 44 2026 09 23 تحلیلِ مضامین بنیادین و تجربه‌ی حسی–ادراکیِ امر واقع در آثار ژاک دوپن Analyse des thèmes récurrents et de l'expérience sensible du réel dans la poésie de Jacques Dupin 421 447 252558 10.22129/plume.2026.575087.1369 FR Zohreh Alvandkoohi Département de langues française et allemande, Branche des Sciences et de la Recherche, Université Azad Islamique, Téhéran, Iran. Morteza Babak Moein Département de langues française et allemande, Branche des Sciences et de la Recherche, Université Azad Islamique, Téhéran, Iran. 0000-0003-2940-3279 Leila Shobeiry Département de langues française et allemande, Branche des Sciences et de la Recherche, Université Azad Islamique, Téhéran, Iran. 0000-0002-4933-8104 Journal Article 2026 02 10 این پژوهش خوانشی از اثر شعری ژاک دوپن بر پایه نقد مضمونی و در امتداد رویکرد ژان-پیر ریشار و در گفت‌وگو با تأملات روش‌شناختی میشل کولو ارائه می‌دهد. این مطالعه با تکیه بر مجموعه‌های Cendrier du voyage، Gravir، L'Embrasure، Dehors، Contumace، Échancré، Le grésil، Écart و Coudrier انجام شده است تا نشان دهد چگونه یک «هارمونی مضمونی» تجربه‌ی جهان را در نوشتار و از طریق آن سازمان می‌دهد. مسئله‌ی اصلی، کارکرد ساختاری موتیف‌های تکرارشونده ــ خشونت، بیابان، پیکرِ تکه‌تکه شده، نفس ــ و شیوه‌ای است که این موتیف‌ها ادراکی زیست‌شده را شکل می‌دهند. فرضیه‌ی اصلی این است که زبان با برش، گسست و ریتم، نوشتار را به ژستی فیزیکی و دارای دلالتی هستی‌شناختی تبدیل می‌کند. این ژست نه تنها واقعیت را بازنمایی نمی‌کند، بلکه خود در برابر آن مقاومت می‌ورزد و از دل شکست‌ها و سکوت‌ها زاده می‌شود. این دلالت به‌طور همزمان به سه سطح مربوط می‌شود: هستیِ سوژه، هستیِ زبان و هستیِ واقعیت. این جستار نشان می‌دهد که سوژه می‌کوشد از طریق سخنی تکه‌تکه با واقعیت رابطه برقرار کند و منظره همچون فضایی برای رویارویی ناپایدار عرضه می‌شود. بدین ترتیب، نقد مضمونی آشکار می‌سازد که در شعر دوپن، ادراک و نوشتار یک ژست واحدند و تجربه‌ی حسی به رویدادی شاعرانه تبدیل می‌شود. Cette étude propose une lecture de l’œuvre poétique de Jacques Dupin — en s’appuyant sur Cendrier du voyage (1950), Gravir (1963), L’Embrasure (1969), Dehors (1975), Contumace (1986), Échancré (1990), Le grésil (1996), Écart (2000) et Coudrier (2006) — à partir de la critique thématique, dans le sillage de Jean-Pierre Richard et en dialogue avec les réflexions méthodologiques de Michel Collot, afin de comprendre comment un « concert thématique » organise l’expérience du monde dans et par l’écriture. La problématique interroge la fonction structurante de motifs insistants — violence, désert, corps fragmenté, souffle — et la manière dont ils configurent une perception vécue plutôt qu’un simple décor poétique. L’hypothèse défendue est que la langue, travaillée par la coupe, la rupture et le rythme, fait de l’écriture un geste physique, proche d’une résistance au réel, avec un enjeu ontologique : il s’agit à la fois de l’être du sujet, de l’être du langage et de l’être du réel. L’étude montre que le sujet tente d’établir un rapport au réel à travers une parole fragmentée, marquée par des silences. En conclusion, l’approche thématique met en évidence une dimension incarnée : chez Dupin, perception et écriture relèvent d’un même geste, où l’expérience sensorielle se convertit en événement poétique.

https://www.revueplume.ir/article_252558_cac8bdb5c2835a1aeaf9cec69f280a7c.pdf

Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 22 44 2026 09 23 جنسیت و قدرت گفتمان در کتاب آموزش زبان فرانسه التراگو پلوس 1 Genre et pouvoir discursif dans le manuel Alter Ego + 1 449 484 252832 10.22129/plume.2026.568853.1366 FR Hadisehalsadat Mousavi Département de Langue et Littérature françaises, Faculté des Lettres et des Sciences Humaines, Université Shahid Chaman d’Ahvaz, Ahvaz, Iran. 0000-0002-8702-8094 Journal Article 2025 12 26 این پژوهش به بررسی بازنمایی جنسیت در کتاب آموزش زبان فرانسه (FLE) با عنوان Alter Ego + 1 از منظر «اجتماعی‌-گفتمانی» با تمرکز بر مفهوم «قدرت گفتمانی» می‌پردازد. هدف این مطالعه صرفاً شناسایی میزان حضور شخصیت‌های زن و مرد نیست، بلکه تحلیل چگونگی توزیع کارکردهای گفتمانی است که به تعاملات ساختار می‌بخشند. در این راستا، پیکره مورد مطالعه بازکدگذاری شد تا پیوند میان سه بُعد کلیدی تحلیل شود: جنسیت ظاهری گویندگان، جایگاه اجتماعی-گفتمانی آنان و حوزه‌های موضوعی تبادلات. یافته‌ها نشان می‌دهند که توازن نسبی در میزان رؤیت‌پذیری (حضور) زنان و مردان، لزوماً تضمین‌کننده توزیع برابر قدرت گفتمانی نیست. اگرچه صداهای زنانه به وفور در متن حضور دارند، اما این حضور اغلب به موقعیت‌های مرتبط با زندگی روزمره، روابط بین‌فردی یا روایت‌های شخصی محدود می‌شود؛ در حالی که کارکردهای مبتنی بر تخصص، امور معاملاتی، چارچوب‌بندی یا تصمیم‌گیری، بیشتر بر عهده شخصیت‌های مرد یا صداهای عملکردیِ نامشخص گذاشته شده است. بدین ترتیب، این پژوهش بر ضرورت فراتر رفتن از رویکردهای صرفاً کمّی در بررسی بازنمایی جنسیتی در کتاب‌های درسی تأکید می‌ورزد و اهمیت «خوانش انتقادیِ» نقش‌های گفتمانی ارائه‌شده در محتواهای آموزشی را برای تدریس زبان فرانسه برجسته می‌کند. Cette étude examine la représentation du genre dans le manuel de FLE *Alter Ego + 1* à partir d’une perspective socio-discursive centrée sur le pouvoir discursif. L’objectif n’est pas seulement d’identifier la présence respective des personnages féminins et masculins, mais aussi d’analyser la distribution des fonctions discursives qui structurent l’interaction. Le corpus a fait l’objet d’un recodage permettant d’articuler trois dimensions : le genre apparent des locuteurs, leur statut socio-discursif et le domaine thématique des échanges. Les résultats montrent qu’une relative visibilité équilibrée des femmes et des hommes ne garantit pas une distribution équivalente du pouvoir discursif. Si les voix féminines sont fréquemment présentes, elles apparaissent plus souvent dans des scènes liées au quotidien, à la relation interpersonnelle ou au récit personnel, tandis que les fonctions d’expertise, de transaction, de cadrage ou de décision sont davantage assumées par des personnages masculins ou par des voix fonctionnelles indéterminées. L’étude souligne ainsi l’intérêt de dépasser une approche strictement quantitative de la représentation genrée dans les manuels. Elle met également en évidence l’importance, pour l’enseignement du FLE, d’une lecture critique des rôles discursifs proposés par les supports didactiques.

https://www.revueplume.ir/article_252832_518a31a716b97152fd84e1c38ab0536f.pdf

Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises 1735-692X 22 44 2026 09 23 روابط خانوادگی ناکارآمد در آثار اَملی نوتومب؛ بررسیِ «قلبت را به تپش وادار» و «نام‌های بی‌جنسیت» Dysfunctional Family Relationships in Amélie Nothomb’s Works: The Case of Strike Your Heart and Epicene Names 519 540 252552 10.22129/plume.2026.560694.1357 FR Shabnam Askari Département de Français, Ma.C, Université Azad islamique, Mashhad, Iran. Mohammad Javad Kamali Département de Français, Ma.C, Université Azad islamique, Machhad, Iran 0000-0002-8074-7096 Sadi Jafari Département de Français, Ma.C, Université Azad islamique, Machhad, Iran. Journal Article 2025 11 18 آثار ادبی اغلب به عنوان فضایی برای بیان غیرمستقیم ناخودآگاه نویسنده تلقی می‌شوند. از این حیث، نوشتن برای آملی نوتومب وسیله‌ای برای رهایی درونی است که نوعی پالایش (کاتارسیس) را در روایت‌هایش بازتاب می‌دهد. این پژوهش با رویکرد روان‌نقدی مبتنی بر مفاهیم روانکاوی لاکانی، قصد دارد دو رمان او — «قلبت را به تپش وادار» و «نامه‌های بی‌جنسیت» — را تحلیل کند تا منشأ و پیامدهای روابط خانوادگی ناکارآمد را که در آن‌ها به تصویر کشیده شده‌اند، مشخص نماید. در آثار نوتومب، شخصیت‌های والدین اغلب سرد، خودشیفته و حتی منحرف به نظر می‌رسند و باعث ایجاد رنج عاطفی ماندگار در کودکان می‌شوند. با به‌کارگیری مفاهیمی مانند مرحله آینه، واقعیت و خیال‌پردازی و همچنین عقده اودیپ، به بررسی ساخت هویت مختل شده شخصیت‌ها می‌پردازیم. موضوعاتی مانند قدرت، حسادت، عشق مشروط و جستجوی تأیید نقش محوری دارند. هدف این است که نشان دهیم چگونه رمان‌نویس بلژیکی از طریق داستان‌هایش پیچیدگی روابط خانوادگی و پیامدهای روانی آن‌ها را کاوش می‌کند و خواننده را به تأمل در مورد شکل‌گیری «خود» در سایه زخم‌های عاطفی اولیه دعوت می‌نماید. Literary works often serve as indirect expressions of an author’s unconscious. In this light, writing becomes for Amélie Nothomb a form of inner release, offering a cathartic outlet that permeates her narratives. This study adopts a psychocritical approach grounded in Lacanian psychoanalysis to examine two of her novels — Frappe-toi le cœur (Strike Your Heart) and Les Prénoms épicènes (Epicene Names) — aiming to analyze the causes and effects of the dysfunctional family relationships they portray. In these works, parental figures are frequently depicted as emotionally distant, narcissistic, or even perverse, resulting in profound emotional deprivation for the child. By mobilizing key Lacanian concepts such as the mirror stage, the Real, the Imaginary, and the Oedipus complex, we explore how these dynamics hinder the formation of individual identity. Themes like power, jealousy, conditional love, and the desire for validation play central roles in the narrative structure. This paper demonstrates how Nothomb delves into the psychological complexity of family bonds and their enduring consequences, inviting readers to reflect on how the self is shaped in the aftermath of early emotional wounds.

https://www.revueplume.ir/article_252552_3a543e6f227f57729e47c25e970a4da3.pdf