Métamorphose de l'humanisme mystique dans la poésie persane contemporaine L'exemple de Sohrâb Sepehrî

Esfandi, Esfandiar

doi:10.22129/plume.2005.48726

Métamorphose de l'humanisme mystique dans la poésie persane contemporaine L'exemple de Sohrâb Sepehrî

Type de document : research article

Auteur

Esfandiar Esfandi

Université de Téhéran

10.22129/plume.2005.48726

Résumé

Il est clair au premier abord, que les notions d'humanisme et de mysticisme s'inscrivent en porte à faux. Sommairement exposées, les définitions respectives des deux termes induisent en effet une indépassable (et surtout imparfaite) symétrie. Définie selon les canons occidentaux, l'humanisme installe l'homme au centre de l'univers et valorise principalement la relation horizontale de ce dernier avec ses semblables, tandis que le mysticisme sacralise la communion verticale entre les règnes humain et divin. Le présent article propose d'exposer, puis de dépasser (en partie), les termes de cette apparente dichotomie, en notant au passage, la singularité d'une telle synthèse. Une part importante de l'article sera consacrée au compte rendu synthétique (à certains égards critique) de notre problématique. Pour le reste, il s'agira de prolonger et de compléter notre synthèse en abordant le cas du poète iranien Sohrâb Sépehrî, dont le recueil Hasht Ketâb offre un terrain d'application idéal pour l'illustration de notre thèse.

Mots clés

Mysticisme

humanisme

poésie

altruisme

Sepehrî

solipsisme

Dieu

Titre d’article Persian

دگرگونی انسان گرایی عرفانی در شعر معاصر فارسی مثال از سهراب سپهری

Auteur Persian

اسفندیار اسفندی

Résumé Persian

در نگاه اول واضح و مبرهن است که مفاهیم عرفان و انسان گرایی در تضاد با یکدیگر قرار دارند. در حقیقت، تعاریف داده شده در مورد این دو کلمه، که بسیار موجز هستند، منجر به ایجاد یک تقارن بی معنا و ناتمام می شوند. بر اساس معیارهای غربی، بشر شناسی جایگاه انسان را در مرکز عالم هستی می داند و به طور اساسی رابطه افقی وی با سایر همنوعانش را در نظر می گیرد. این در حالی است که عرفان اتحاد و رابطه عمودی بین قلمرو بشری و الهی را مد نظر دارد. مقاله حاضر سعی در توصیف کلمات این دو گانگی آشکار و پرداختن به خصایص چنین ترکیبی را دارد. بخش گسترده ای از مقاله به روند ترکیبی (و از بعضی جهات انتقادی) این مسئله اختصاص داده خواهد شد. در دنباله، روند ترکیبی خود را با پرداختن به سهراب سپهری، شاعر ایرانی ادامه خواهیم داد که مجموعه هشت کتاب وی در کشاندن فرضیهمان نقش به سزایی دارد.

Mots clés Persian

خدا

عرفان

انسان گرایی

شعر

دگر دوستی

سی فردگرایی