قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

سیب : بازیابی معصومیت از دست رفته خوانشی از شعر حمید مصدق در پرتو نظریات آلبرت بگن

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
طیبه حسینیان
گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،‌ایران
10.22129/plume.2023.377180.1239
چکیده
مصدق در شعر "سیب"، که بازگو کننده احساس دلتنگی و تعلق خاطر او به محبوبه دوران کودکی ست، به داستان آدم وحوا نیزاشاره دارد؛ خاطره ای که ازدوران الست درذهن انسان نقش بسته است. شاعر برای بازنمایی این تجربه مشترک انسانی، زبان متفاوتی برگزیده است. او که گویی ازهبوط آدم، وزوال و فساد دنیا به ناامیدی کامل نرسیده، به بازسازی رابطه انسان، طبیعت و خدا می پردازد. سایه باغ همسایه مستدام نیست و حمید به باغچه کوچک خودشان می اندیشد. لازم است انسان به خویشتن خویش بازگردد تا سرنوشت خود را جور دیگری رقم زند. براین اساس، آلبرت بگن، نقاد قرن بیست فرانسه، بربازگشت انسان به دوران ابتدایی خلقت، برای احیاء معصومیت ازدست رفته تاکید میکند. او، همین بازگشت به سرچشمه اصیل تخیل را منشاء خلاقیت ادبی میداند که مصدق برآن نائل آمده است. این مقاله می کوشد تا با روش نقد مضمونی، تلاش شاعری را به تصویربکشد که عواطف کودکانه خویش را درجایی فراموش شده، بازمی یابد. در عین حال، تلاش او برای فائق آمدن بر محدودیتها و شرایط انسانی، از او شاعری متعهد می سازد و برای شعرش غایتی آرمانگرایانه رقم می زند.
کلیدواژه‌ها
حمید مصدق
دوران الست
کودکی
عشق و ممنوعیت
بهشت گمشده
تجربه مشترک
استقبال عمومی

موضوعات

عنوان مقاله English

Apple: recovery of lost innocenceA reading of Hamid Mossadegh’s poem in light of Albert Béguin’s theory

چکیده English
Mossadegh recounts his feelings towards his childhood love in the poem "Apple". This poem references also the story of Adam and Eve being a memory engraved in the human mind since the immemorial time of Elst. The poet chose a different language to represent this common experience of humanity. As if he had not wholly despaired of the human’s fall, his decadence, and the world’s corruption, he tries to restore the relationship between man, nature, and God. The shade from the neighbor’s garden is not sustainable, so Hamid thinks of his little garden. The human must look back on himself to shape his destiny in another way. Thus, Albert Béguin, the French critic of the 20th century, considers the return to the origins of creation as a means of restoring the lost innocence of humans. This return to the imagination seems to him to be the source of the literary creativity that Mossadegh has achieved. This article, using the method of thematic criticism, tries to depict the effort of a poet who finds his childhood affections forgotten somewhere else. Also, this effort to overcome human limitations and conditions makes him a committed poet and sets an idealistic goal for his poetry.

کلیدواژه‌ها English

  • Hamid Mossadegh
  • Elst
  • childhood
  • love and prohibition
  • lost paradise
  • common experience
  • public reception
Béguin, Albert. (1957). Poésie de la présence, Paris, Cahier du Rhône.
——————. (1950). Patience de Ramuz. Paris, La Baconnière.
——————. (1948). L’Eve de Péguy. Paris, Seuil.
——————. (1937). L’âme romantique et le rêve, Paris, José Corti.
Khalvati, Monire & Babak Moin, Morteza (1399/2020), « Pour une poétique de la présence ou le corps à corps du poète avec sa création ». Plume. no 31 : 175-199.
Landowski, Eric. (2005). Les interactions risquées, Limoge, Pulim.
Poulet, Georges. (1971). La conscience critique. Paris, José Corti.
Stern, Daniel. (1880). « Ève », Esquisses morales. Pensées, réflexions et maximes, suivies des Poésies de Daniel Stern et précédées d’une étude biographique et littéraire par Louis de Ronchaud, Paris, Calmann-Lévy.
حسنزاده میرعلی، عبداالله و حسینی کلبادی، سیده هاجر، (1391)، "اسطوره در شعر حمید مصدق"، ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال دوم، شماره 1، صص 49-64.
شهروئی، سعید و خورسندی شیرغان، مصطفی، (1391)، "توجه به شگردهای اختتام کلام؛ از ویژگیهای برجستة شعر حمید مصدق"، فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) علمی – پژوهشی، سال پنجم، شماره 4، صص 234-215.
غلامی، فاطمه و مهربان قزلحصار، جواد، (1399)، "تاثیر محیط سیاسی بر شعر حمید مصدق"،  پژوهشنامه اورمزد، شماره 52، صص 261-248.
مدرسی، فاطمه و یاسینی، امید، (1388)، "قاعده افزایی در شعر حمید مصدق"، نثر پژوهی ادب فارسی، شماره 23، صص 326-299.
مصدق، حمید، (1391)، مجموعه اشعار، تهران، انتشارات نگاه.
نظری، نجمه و کولیوند، فاطمه، (1389)، "بررسی نوستالژی در شعر حمید مصدق"، متن پژوهی ادبی (زبان و ادب پارسی)، جلد 14، شماره 49، صص 18-1.
قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه
دوره 19، شماره 37
شهریور 1402
صفحه 25-42

  • تاریخ دریافت 27 آذر 1401
  • تاریخ بازنگری 05 بهمن 1401
  • تاریخ پذیرش 12 بهمن 1401