قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

احتضار به مثابه مبارزه: کارکرد وضعیت بینابینی در "جسدی در محاصره" اثر کاتب یاسین

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
چکیده
این مقاله به مطالعه دقیق "بینابینیت"، یکی از مفاهیم کانونی در گفتمان پسااستعماری معاصر، در جسدی در محاصره، نمایشنامه مشهور کاتب یاسین می پردازد. با تکیه بر روش تحقیق کیفی، این مطالعه نشان می‌دهد که چگونه یاسین از ایده ی "وضعیت بینابینی" که بعد ها توسط چهره‌های برجسته مطالعات پسااستعماری مانند هومی بابا و آشیل امبمبه نظریه‌پردازی شده است، بهره می‌گیرد تا حالت ستیزه جو و قهرمانانه شخصیت‌های خود در حال احتضار پس از کشتار مستعمره‌نشینان را به تصویر بکشد.

نتایج نشان کار ما می‌دهند که این وضعیت بینابینی امکان دوگانه‌ و نامتعارفی برای مقاومت و نبرد در اختیار استعمار زدگان داستان قرار می‌دهد: از یک سو، نزدیکی به مرگ به آن‌ها اجازه می‌دهد تا دیگر به اجبار حیات ساخته و پرداخته شده توسط استعمارگران را زیست نکنند و از سوی دیگر، از میان رفتن ظاهری و قریب‌الوقوع آن‌ها مستعمره‌نشینان را خلع سلاح می کند، چرا که بدون انسان های قابل استعمار، استعمار دیگر هیچ معنایی ندارد. یاسین از این فضای میان زندگی و مرگ یک مکان تقریباً اسطوره‌ای می سازد که در آن نوعی جدید از مبارزه ضد استعماری شکل می‌گیرد. این مطالعه به گشوده شدن افق های جدید در مسیر تفکر در تجربه ضد استعماری و راهبرد های مقاومت نویسندگان متعهد، به غنای گفتمان پسااستعماری کمک می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


Aguirre, M. (2006). Liminal Terror: The Poetics of Gothic Space. In The Dynamics of the Threshold, Jesús Benito et Ana Mª Manzanas. Gateway Press.
Bhabha, H. (1994). The Location of Culture. Routledge.
Deleuze, G. & Guattari, F. (1980). Mille Plateaux. Minuit.
Iser, W. (1993). The Fictive and the Imaginary: Charting Literary Anthropology. The Johnns Hopkins University Press.
Lab’ou Tansi, S. (2002). La parenthèse de sang : suivi de, Je, soussigné cardiaque : théâtre. Hatier international.
Lab’ou Tansi, S. (1979). La vie et demie. Éditions du Seuil.
Mbembe, A. (2000). De la postcolonie : essai sur l'imagination politique dans l'Afrique contemporaine, ch. « Du hors-monde Karthala.
Petrillo, M. G. (2019). L’entre-deux ou les lieux provisoires dans l'œuvre de Kateb Yacine : Lakhdar et son "Voyage à Paris". Conversations, 8, second semestre 2019, pp. 72-88.
Turner, V. (1967). The Forest of Symbols: Aspects of Ndembu Ritual, Ithaca. Cornell University Press.
Turner, V. (1969). The Ritual Process: Structure and Anti-Structure. Aldine Publishing.
Van Gennep, A. (2004). The rites of passage, Routeledge.
Wolf, A. (2020). « The Liminality of Loki ». Scandinavian-Canadian Studies/Études Scandinaves au Canada, 27, pp. 106-11.
Yacine, K. (1959). Le Cercle des représailles : Le cadavre encerclé. Seuil.
دوره 20، شماره 40
بهمن 1403
صفحه 483-510

  • تاریخ دریافت 27 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 06 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 12 آذر 1403