اخلاق در ترجمه یا ترجمه ی ارزشهای اخلاقی؟ تاملاتی چند بر تاثیر جغرافیای سیاسی بر ترجمه متون رسانه ای بر خط

معتمدی, لادن; کاشانی, ساجده

doi:10.22129/plume.2025.488962.1314

اخلاق در ترجمه یا ترجمه ی ارزشهای اخلاقی؟ تاملاتی چند بر تاثیر جغرافیای سیاسی بر ترجمه متون رسانه ای بر خط

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

لادن معتمدی

ساجده کاشانی

گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا،‌تهران، ایران.

10.22129/plume.2025.488962.1314

چکیده

مقاله حاضر به بررسی نقش مترجمان در ترجمه متون سیاسی به ویژه در موقعیت های بحران سیاسی می پردازد. به این منظور، متون رسانه ای بر خط مربوط به منازعات منطقه ای اخیر را که مترجمان ایرانی و فرانسوی ترجمه کرده اند، بر اساس نظریه روایت مونا بیکر بررسی کرده ایم. تحقیق نشان می‌دهد چگونه ترجمه می‌تواند به ابزارانتقال ایدئولوژی توسط رسانه‌ها تبدیل شود، چگونه در موقعیت‌های بحران سیاسی به ویژه، مترجم نه بر اساس دانش زبانی خود بلکه بر اساس ایدئولوژی حاکم بر جامعه ای که در آن زندگی می کند و سایر نویسندگان، روزنامه نگاران یا مترجمان نیز به آن پایبند هستند متون را ترجمه می کند. در این شرایط، او دیگر یک میانجی بین فرهنگی بی طرف نیست بلکه کنشگری متعهد است که بر اساس ملاحظات فرهنگی و ایدئولوژیک و در جهت ترویج ارزش‌های ملت خود عمل می کند و در نتیجه به ایجاد اخلاقی جدید در ترجمه کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها

اخلاق

ایدئولوژی

بیکر

ترجمه

رسانه های بر خط

گفتمان سیاسی

نظریه روایت

موضوعات

ترجمه‌شناسی

Baker, M. (2006). Translation and Conflict: A Narrative Account. Routledge.

Basalamah, S. (2008). Aux sources des normes du droit de la traduction. In Beyond descriptives Translation Studies : investigations in Homage to Gideon Toury, Chapitre 19, 247-264. Benjamins Translation Library, 75. Consultable sur https://www.academia.edu/5052448

Berman, A. (1999). La traduction et La lettre ou l’Auberge du Lointain. Seuil.

Brisset, A. (1998). L’identité culturelle de la traduction, En réponse à Antoine Berman. Palimpsestes, 11, Traduire la culture, 32-51.
Consultable sur http://doi.org/10.4000/palimpsestes.1526

El Qasem, F. (2017). La voix du traducteur comme instance préfacielle. L’exemple de L’Orientalisme d’Edward Saïd. Bulletin d’Études orientales, LXV, 109-121. Consulable sur https://doi.org/10.4000/beo.4878

Mnakri, M. (2022). La visibilité du traducteur et la traduction des référents culturels : traduire “l’Autre”, traduire le “Soi” dans la version arabe du roman Zone de Mathias Énard. [Thèse de doctorat]. Université Paris 3.

Said, A. (2019). Enjeux politiques de la traduction des toponymes. Traduire, 240, 48-58. Consultable sur https://doi.org/10.4000/traduire.1670

Venaille, C., & Devilla, L. (2015). Adapter l’information à un lecteur cible : médiation ou localisation de l’article ? In M. Guidère (Dir.), Traductologie et géopolitique. Université de Franche-Comté.

Sitographie

https://www.alahednews.com.lb/fastnewsdetails.php?fstid=263374

https://www.bfmtv.com/police-justice/isere-un-lyceen-crie-allahou-akbar-en-plein-cours-et-menace-de-commettre-un-attentat_AN-202310030380.html

https://www.courrierinternational.com/article/parenthese-celebrer-la-vie-l-irak-accueille-la-coupe-du-golfe-de-football

https://www.france24.com/fr/20141217-2114-revue-presse-inter-pakistan-peshawar-ecole-taliban-nawaz-sharif-rouble-poutine-dessins-animes

https://www.hrw.org/fr/news/2024/05/08/mali-des-groupes-islamistes-armes-et-des-milices-ethniques-commettent-des-atrocites

https://www.i24news.tv/fr/actu/israel-en-guerre/artc-idf-mohammed-hamed-jabara-commandant-militaire-du-hamas-au-liban-tue-dans-une-frappe-aerienne

https://www.irna.ir/news/

https://www.isna.ir/news/1403042818206/

https://www.lefigaro.fr/vox/societe/celine-pina-lorsque-l-on-tue-au-nom-d-allah-l-excuse-du-desequilibre-mental-ne-tient-pas-20200106

https://www.lemonde.fr/international/article/2024/07/17/guerre-israel-hamas-jour-284-le-hezbollah-menace-de-nouvelles-frappes-si-israel-continue-de-viser-des-civils_6251491_3210.html

https://www.liberation.fr/international/moyen-orient/attaque-de-drone-mortelle-a-tel-aviv-venue-du-yemen-la-polio-detectee-dans-les-eaux-usees-de-gaza-londres-reprend-le-financement-de-lunrwa-lactu-du-conflit-au-proche-orient-ce-19-juillet-20240719/