قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

خوانش نمادین و روان‌نقدیِ هیولاوارگی در جهانِ هزارتومانندِ تراژدی‌های راسین

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.
10.22129/plume.2026.582669.1379
چکیده
این مقاله به خوانش نمادین و روان‌نقدی هیولاوارگی در جهان هزارتومانند تراژدی‌های ژان راسین می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که آیا شخصیت‌های هیولاوار صرفاً کارکردی نمایشی دارند یا تجلی ساختارهای خیالی تکرارشونده‌ای هستند که مجموعه آثار راسین را سازمان می‌دهند. پژوهش بر پایه روش روان‌نقدی شارل مورون و با تکیه بر هم‌نهی آثار، شناسایی شبکه‌های تصاویر وسواسی، تحلیل بن‌مایه‌های تکرارشونده و بازسازی اسطوره فردی به‌عنوان اصل سازمان‌دهنده متن انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که جهان تراژیک راسین بر منطقی هزارتومانند استوار است و روابط و تعارض‌ها در شبکه‌هایی بسته و به‌هم‌پیوسته شکل می‌گیرند. همچنین، تصاویر وسواسی همچون ترس، وحشت، رقابت، جاه‌طلبی، قدرت، توطئه و نیرنگ در سراسر آثار تکرار می‌شوند و از طریق بن‌مایه‌هایی مانند مرگ، خشونت، حسادت، احساس گناه، جنایت و انتقام انسجام نمادین مجموعه را شکل می‌دهند. تحلیل این شبکه‌ها نشان می‌دهد که هیولاوارگی نه ویژگی یک شخصیت، بلکه نقطه همگرایی ساختارهای نمادینی است که در آثار مختلف دگرگون شده و بازتولید می‌شوند. ازاین‌رو، وحدت تئاتر راسین بیش از آنکه بر شخصیت‌ها یا پیرنگ‌ها استوار باشد، بر تداوم ساختارهای خیالی و سازمان نمادین جهان تراژیک او مبتنی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 22، شماره 44
مهر 1405
صفحه 363-401

  • تاریخ دریافت 31 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 21 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 12 مرداد 1405