قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

درون‌مایه کودک کشی در ادبیات معاصر فرانسه زبان: تحلیل ناهنجاری اجتماعی در رمان "لالایی" اثر لیلا سلیمانی و "انتقام از آن من است" اثر ماری ایندیای

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22129/plume.2026.575124.1370
چکیده
این مقاله به بررسی تطبیقی دو رمان "لالایی" اثر لیلا سلیمانی و "انتقام از آنِ من است" اثر ماری ایندیای می‌پردازد و قتل کودک را به‌عنوان نشانه‌ای از نابسامانی اجتماعی معاصر تحلیل می‌کند. نویسنده با نگاهی تاریخی نشان می‌دهد که این مضمون، که در گذشته با تقدیر، گناه یا تراژدی پیوند داشت، در ادبیات قرن بیست‌ویکم به ابزاری برای نقد اجتماعی و روانی تبدیل شده است.

در «لالایی»، قتل کودکان از طریق رئالیسمی سرد و دقیق روایت می‌شود و نابرابری طبقاتی، بیگانگی و توهم خانوادۀ ایده‌آل بورژوایی را افشا می‌کند. جنایت لوییـز، پرستار کودکان، نوعی انتقام اجتماعی است که از نامرئی‌بودن و فقر روانی و اجتماعی او ناشی می‌شود. در مقابل، «در انتقام از آنِ من است»، قتل کودک در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند و بیشتر بهانه‌ای است برای فروپاشی هویت و حافظۀ وکیل، سوزان، تا توضیح آشکار جنایت.

با اتکا به نظریه‌های بوردیو، گافمن، فوکو، ریکور و مارتین سگالن، مقاله نشان می‌دهد که کودک کشی در تخیل داستانی غرب نقطۀ گسست نظم خانوادگی، بروز احساس گناه مادری و شکنندگی هویت‌های اجتماعی است. سکوتی که پیرامون این جنایت‌ها شکل می‌گیرد، نه فقدان معنا، بلکه راهبردی روایی است که خواننده را به مشارکت اخلاقی و تفسیری وامی‌دارد و جنایت فردی را به مسئله‌ای جمعی تبدیل می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Akongfeh Agwa, P., & Odiboh Adenike, P. (2024). Les défis de la maternité dans Chanson douce de Leïla Slimani. Cascades, 2(1).
Bourdieu, P. (1979). La distinction. Les Éditions de Minuit.
Foucault, M. (1975). Surveiller et punir. Gallimard.
Goffman, E. (1956). The presentation of self in everyday life. University of Edinburgh Social Sciences Research Centre.
Goffman, E. (1963). Stigmate. Les Éditions de Minuit.
Goffman, E. (1968). Asiles. Les Éditions de Minuit.
Mas, M. (2023). L’interprétation en question dans La Vengeance m’appartient de Marie NDiaye et La Décision de Karine Tuil. Revue critique de Fixxion française contemporaine. https://journals.openedition.org/fixxion/10866
Ndiaye, M. (2021). La vengeance m’appartient. Gallimard.
Noiville, F. (2016, 13 octobre). Chanson douce de Leïla Slimani : Le jour où la nounou a tué les enfants. Le Monde.
Ricoeur, P. (1983–1985). Temps et récits. Seuil.
Ricoeur, P. (2000). La mémoire, l’histoire, l’oubli. Seuil.
Segalen, M. (1981). La sociologie de la famille. Armand Colin.
Slimani, L. (2016). Chanson douce. Gallimard.
Viar, D. (2013). Anthologie de la littérature contemporaine française : Romans et récits depuis 1980. Armand Colin.
Von Wedmeyer, C. (2024, 18 novembre). Violence expressive et langue du crime : Chanson douce de Leïla Slimani et La vengeance m’appartient de Marie NDiaye. ResearchGate. https://www.researchgate.net
دوره 22، شماره 44
مهر 1405
صفحه 403-419

  • تاریخ دریافت 21 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 14 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 31 تیر 1405