قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

قلم، نشریه انجمن ایرانی زبان و ادبیات فرانسه

قدرت تأثیر و دامنة نفود خطاب مستقیم در روایت سفر

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
فریده علوی 1
افسانه پورمظاهری 2
1 دانشیار دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکترای دانشگاه تهران
10.22129/plume.2017.51968
چکیده
سفرنامه یا سیاحت‌نامه، به‌دلیل برخورداری از ساختار ناهمگون و این‌که به خواننده تا میزان زیادی به‌دید شریک گفته‌پرداز می‌نگرد، عرصة مناسبی است برای تحلیل جنبه‌های تخاطبی روایت (متکلم/مستمع) میان نویسنده و خواننده. این گفت‌وگو زمینه را برای هم‌دلی یا هم‌سخنی فراهم می‌آورد و خواننده را وامی‌دارد تا دیدگاه‌های خویش را در این باره آشکار کند و نسبت به پرسش و خطاب متکلم واکنش نشان دهد. این پژوهش، با پیروی از روش‌های شارودو و برونکارت، تلاش دارد تا تاثیرات پدیدة خطاب‌کردن و نیز، مطالعة کارکرد کنشی و مسئلة کارکردنمایی را در روایت سفر تحلیل کند. از آنجایی که جهانگردان، با تکیه بر فنون بلاغی و کاربرد مجاز وجه خبررسانی عملی، از ارایة پاره‌ای از داده‌‌ها اجتناب، یا آن‌ها را پنهان می‌کنند، پژوهش حاضر به بررسی مفاهیم آرایه‌های معنوی غیربیانی، قانون اطلاع‌دهندگی و، سرانجام، مسئلة تلویح (از انواع کنایه) از دیدگاه دوکرو می‌پردازد. بدین منظور، پنج سفرنامه را برگزیده‌ایم که جهانگردان فرانسوی، به‌هنگام اقامت خود در ایران، در نیمة نخست قرن نوزدهم، نگاشته‌اند.
کلیدواژه‌ها
سفر‌نامه
کارکرد کنشی
خطاب
کارکردنمایی
مجاز
خبررسانی

عنوان مقاله English

Strength and scope of the direct address in the travel story

چکیده English
Fundamentally heterogeneous and highly involving potential or actual reader as co-utterer, the travel story provides a fertile ground for the analysis of dialogical aspects (speaker / hearer) of the text. The interlocutor dialogue conducted between the author and the reader facilitates the phatic function and brings the reader to make judgments and to react following the issue or the speaker’s interpellation. In this study, the issues of the phenomenon of interpellation are considered using the approaches proposed by Bronckart and Charaudeau. Also, the conative function and the question of performativity in the travel story will be studied. Knowing that the tropic and pragmatic rhetoric of the statement are part of the tricks used by travelers to circumvent or disguise the informativeness of some pragmatic reference data, our study treats the question based on the concepts of " illocutionary trope " and " informativeness law" and the issue of preterition developed by Ducrot . Our corpus covers the five stories of French travelers (randomly selected) written during their stay in Iran in the first half of the nineteenth century.

کلیدواژه‌ها English

  • Travel Story
  • Conative Function
  • Interpellation
  • Performativity
BENVENISTE Emile, (1966), Problèmes de linguistique générale I, Paris, Gallimard.
CHARAUDEAU Patrick, (1983), Langage et discours. Eléments de sémiolinguistique, Paris, Hachette
DUCROT Oswald., (1972), Dire et ne pas dire. Principes de sémantique linguistique, Paris, Hermann
DUPRIEZ Bernard, (2003), Gradus: Les procédés littéraires (Dictionnaire), 10/18 (Union générale d’éditions)
HAMON Philippe, (1981), Introduction à l’analyse du descriptif, Paris, Hachette Université
JAKOBSON Roman, (1963), Essais de linguistique générale, Paris, Les Éditions de Minuit.
------------------------, (1970), Linguistique et poétique, in Essais de linguistique générale, Paris, Seuil
JAUBERT Anna, (septembre 1988), «L’Énonciation réflexive en première ligne, dessin de l’acte de parole», Langue française.
_, (1990), La Lecture pragmatique, HU Linguistique, Paris, Hachette Supérieur.
KERBERAT-ORECCHIONI Catherine, (2012), L’implicite, Paris, Colin, 1986.
_, (1990), Les interactions verbales, vol. I et II, Paris, A. Colin.
MAINGUENEAU Dominique, (2004), Le discours littéraire. Paratopie et scène d’énonciation, Paris, A. Colin.
GANNIER Odile, (2001), La littérature de voyage, Paris, coll. thèmes et études, Ellipses.
PHILIPPE Gilles., (2005), «Existe-t-il un formel de la fiction?», in D. Denis et A. Jaubert, Des procédures de fictionnalisation, Le français moderne
TODOROV Tzevan, Les Morales de l’Histoire, Pluriel, 1997
VINSON David, «"Napoléon en Perse": genèse, perspectives culturelles et littéraires de la mission Gardane (1807-1809)», Revue d’histoire littéraire de la France, 2009/4 (Vol. 109)
VOISIN Jean-Claude, (juin 2015), L’Iran si loin, si proche, Paris, Riveneuve
Corpus
Dupré Adrien, Voyage en Perse fait dans les années 1807-1809.
Eloy Rémy Aucher, Relation de voyage en Orient fait en 1830-1838.
Gardane Claude Mathieu comte de, Journal d’un voyage dans la Turquie d’Asie et la Perse effectué en 1807-1808.
Jaubert Pierre-Amédée, Voyage en Arménie et en Perse effectué en 1805-1806 accompagné par Notice sur le Ghilan et le Mazandéran  de Camille-Alphonse Trézel.
Tancoigne J.M., Lettres sur la Perse et la Turquie d’Asie au cours d’un voyage fait en 1819.

  • تاریخ دریافت 22 دی 1394
  • تاریخ پذیرش 13 فروردین 1396