Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Étude des enjeux de la traduction sociolinguistique du français en persan, basée sur les procédés de Vinay et Darbelnet

Articles de presse

Type de document : research article

Auteurs
Zeinab Rezvantalab
Seyed Hassan Abtahi
Université de Téhéran
10.22129/plume.2026.559903.1356
Résumé
Cette étude s’inscrit dans le champ de la traductologie et porte sur les enjeux linguistiques, culturels et terminologiques de la traduction, du français vers le persan, de l’ouvrage Introduction à la sociolinguistique de Henri Boyer. La problématique centrale de cette recherche consiste à déterminer dans quelle mesure les procédés de traduction proposés par Vinay et Darbelnet permettent de rendre compte des difficultés spécifiques liées à la traduction d’un texte sociolinguistique spécialisé, marqué à la fois par un métalangage scientifique et par des références socio-culturelles propres à l’espace francophone. Pour répondre à cette question, l’analyse s’appuie sur la typologie des sept procédés de traduction définis par Vinay et Darbelnet, appliquée à un corpus d’exemples représentatifs extraits de l’ouvrage. Les résultats montrent que les difficultés majeures concernent la traduction de la terminologie spécialisée, des néologismes, des distinctions conceptuelles fines ainsi que des variations de registre. Ils mettent également en évidence la nécessité de recourir à des ajustements lexicaux, syntaxiques et explicatifs afin de préserver la précision scientifique et la lisibilité du texte en langue cible. Cette étude souligne ainsi le rôle du traducteur comme médiateur linguistique et culturel dans la traduction des textes sociolinguistiques.
Mots clés
Traduction spécialisée
français au persan
sociolinguistique
Néologisme
Vinay et Darbelnet
Sujets principaux

Titre d’article Persian

مطالعهٔ چالش‌های ترجمه در زبان‌شناسی اجتماعی از فرانسوی به فارسی، برپایهٔ تکنیک‌های وینه و داربلنه

Auteurs Persian

زینب رضوان‌طلب
سید حسن ابطحی
دانشگاه تهران
Résumé Persian

این پژوهش در حوزﮤ ترجمه‌پژوهی انجام شده و به بررسی چالش‌های زبانی، فرهنگی و اصطلاحی در ترجمۀ فرانسوی به فارسیِ کتاب درآمدی بر زبان‌شناسی اجتماعی نوشتۀ هانری بوآیه می‌پردازد. مسئلۀ اصلی پژوهش این است که تا چه اندازه می‌توان با بهره‌گیری از روش‌ها و تکنیک‌های پیشنهادی وینه و داربلنه، دشواری‌های خاصِ ترجمۀ یک متن تخصصی در زبان‌شناسی اجتماعی را تحلیل و تبیین کرد که همزمان زبان علمی و ارجاعات اجتماعی ـ فرهنگی دارد. برای پاسخ به این مسئله، چارچوب نظری پژوهش بر پایۀ هفت شیوﮤ ترجمۀ وینه و داربلنه استوار شده و تحلیل بر مجموعه‌ای از نمونه‌های منتخب از متن صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که مهم‌ترین چالش‌ها به ترجمۀ اصطلاحات تخصصی، نوواژه‌ها، تمایزهای مفهومی ظریف و تفاوت‌های زبانی مربوط می‌شوند. هم‌چنین نتایج بیانگر آن است که برای حفظ دقت علمی و خوانایی متن در زبان مقصد، تعدیل‌های واژگانی و نحوی و توضیحی ضروری هستند. در نهایت، این پژوهش بر نقش مترجم به‌عنوان میانجی زبانی و فرهنگی در ترجمۀ متون زبان‌شناسی اجتماعی تأکید می‌کند.

Mots clés Persian

ترجمۀ تخصصی
فرانسوی به فارسی
زبان‌شناسی اجتماعی
نوواژه‌گزینی
وینه و داربلنه
Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Articles de presse, Manuscrit accepté
Disponible en ligne (sur le site) dès 30 May 2026

  • Date de recevoir 15 November 2025
  • Date de révision 17 February 2026
  • Date d’acceptation 24 May 2026