Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Analyse des stéréotypes du discours colonial dans Leïla, jeune fille d’Algérie de Djamila Debèche, à la lumière des idées d’Albert Memmi

Type de document : research article

Auteur
Zeinab Rezvantalab
دانشکده زبانها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران
10.22129/plume.2022.310789.1204
Résumé
L’Algérie a été colonisée par la France pendant 32 ans, de 1830 à 1962. Durant cette période, la puissance coloniale a établi en Algérie des systèmes d’administration et d’instruction en vue de faire avancer ses objectifs. Cet événement a non seulement eu de vastes conséquences politiques et sociales, mais a largement influencé la culture et notamment la production littéraire de la colonie. Ainsi, assistons-nous à une littérature algérienne d’expression française, assez impressionnante et diversifiée dans les thèmes et les points de vue qu’elle englobe, dont nul ne saurait négliger l’importance et la fulgurance. L’objectif de l’article présent consiste à relever les traces du discours colonialiste dans Leïla, jeune fille d’Algérie, premier roman de Djamila Debèche, dont il semblerait que la langue d’écriture, mais également la vision du monde, et le regard envers sa propre nation aient été façonnés et conditionnés par les idéologues de la métropole. Pour cette étude, nous recourons à la méthode analytique-descriptive, et nous utilisons des données bibliographiques, afin de citer des exemples précis et concrets, tirés du roman en question pour illustrer nos propos. Les idées d’Albert Memmi concernant le statut et le rôle des dominés et des dominants dans les colonies, expliquées dans son essai Portrait du colonisé, Portrait du colonisateur servent d’appui théorique à cette analyse.
Mots clés
Colonisation
colonisé
colonisateur
discours
littérature

Titre d’article Persian

تحلیل کلیشه های گفتمان استعماری در رمان لیلا، دختر جوان الجزایر، اثر جمیله دبش، در پرتو آراء آلبرت مِمی

Auteur Persian

زینب رضوان طلب
University of Tehran
Résumé Persian

الجزایر از سال 1830 تا 1862، یعنی به مدت 32 سال، تحت استعمار فرانسه قرار گرفت. در این دوره، قدرت استعماری به منظور پیشبرد اهداف خویش، به برقراری ساختارهای حکومتی و آموزشی در این کشور پرداخت. این واقعه نه تنها پیامدهای گسترده سیاسی و اجتماعی در پی داشت، بلکه فرهنگ و بالاخص تولیدات ادبی الجزایر را به شدت تحت تأثیر قرار داد. بدین ترتیب، ما در الجزایر شاهد شکل گیری یک ادبیات ملی فرانسوی زبان هستیم، که از اهمیت بالا و جایگاه خاصی برخوردار بوده، و گوناگونی مضامین و تنوع دیدگاه های مطرح در آن قابل توجه است. هدف از مقاله حاضر جستجوی نشانه های گفتمان استعماری در رمان لیلا، دختر جوان الجزایر، نخستین اثر جمیله دبش است. به نظر میرسد، نه تنها زبان بلکه جهان بینی و نگرش این نویسنده الجزایری به کشور و ملت خود نیز متأثر از جریان و ایدئولوژی استعمار است. در این مطالعه از روش تحلیلی- توصیفی بر مبنای داده های کتابخانه ای استفاده شده است. همچنین از نظریات آلبرت ممی در خصوص نقش و جایگاه گروه های غالب و مغلوب در سرزمین های مستعمره، به نحوی که در رساله سیمای استعمرزده، سیمای استعمارگر توضیح و تشریح داده شده ، به عنوان چارچوب نظری بهره گرفته شده است.

Mots clés Persian

استعمار
مستعمره
استعمارگر
گفتمان
ادبیات

Titre d’article English

Analysis the stereotypes of colonial discourse in Leïla, young girl from Algeria by Djamila Debèche, in the light of Albert Memmi's ideas

Résumé English
Algeria was colonized by France for 32 years, from 1830 to 1962. During this period, the colonial power established government and instruction structures in Algeria in order to advance its goals. This event not only had far-reaching political and social consequences, but greatly influenced the culture and especially the literary production of the colony. Thus, we are witnessing a national Algerian literature in French language, quite impressive and diversified in the themes and the points of view that it encompasses, of which noone can neglect the importance and the brilliance. The objective of this article is to identify traces of the colonialist discourse in Leïla, young girl from Algeria, the first novel by Djamila Debèche. It seems that the Author's language of writing, and her world vision, and also the author's attitude to one's own nation have been influenced by the ideologies of the colonialism. For this study, we use analytical-descriptive method and bibliographic data, in order to quote specific and concrete examples, taken from the novel in question to illustrate our remarks. Albert Memmi’s ideas regarding the status and role of the dominated and the dominant in the colonies, explained in his essay Portrait of the Colonized, Portrait of the Colonizer, serve as theoretical support for this analysis.

Mots clés English

  • colonization
  • colonized
  • colonizer
  • Algeria
  • France
  • Discourse
  • Literature

  • Date de recevoir 17 October 2021
  • Date de révision 12 March 2022
  • Date d’acceptation 22 February 2022