Type de document : research article
Titre d’article Persian
Auteurs Persian
رنج، هنگامی که دیگر در چارچوبهای شناختی، ارزشی و روایی قابل مهار و تفسیر نیست، چه دگرگونیهایی در ادراک، هویت و موقعیت کنشیِ سوژه پدید میآورد؟ این مقاله با رویکردی تطبیقی به رمانهای جویندۀ طلا اثر ژانماری گوستاو لوکلزیو و سووشون اثر سیمین دانشور، رنج را نه صرفاً درونمایهای روایی یا حالتی روانشناختی، بلکه فرایندی نشانهشناسی ـ شناختی میداند؛ فرایندی که بدن و ادراک را متأثر میسازد، چارچوبهای ارزشی را به بحران میکشاند و سوژه را به بازاندیشی در هویت و جایگاه خود وامیدارد. چارچوب پژوهش از پیوند شناخت بدنمند، نظریۀ استعارههای مفهومی، طرحوارههای تصویری و نشانهشناسی شناختی شکل گرفته و چگونگی تبدیل تجربۀ بدنیـعاطفی رنج به ساختارهای معنایی، روایی و کنشی را بررسی میکند. یافتهها نشان میدهد که در هر دو رمان، رنج از اختلال در تعادل تجربۀ زیسته آغاز میشود و به بازسازماندهی معنا و دگرگونی سوژه میانجامد؛ بااینحال، پیامد این فرایند یکسان نیست. الکسی از الگوی تملک و بازسازی مادی گذشته فاصله میگیرد و به آزادی مبتنی بر رهایی از تعلقات و پذیرش فقدان دست مییابد. در مقابل، زری از سکوت محافظتی خانه عبور میکند و سوگ فردی او به گفتار عمومی، مسئولیت اخلاقی و مقاومت بدل میشود. این مقایسه، ضمن آشکارکردن سازوکارهای مشترک، بر تفاوتهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعیِ تحقق روایی و اخلاقی رنج تأکید میکند.
Mots clés Persian