Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Analyse thématique d’Enfance de Nathalie Sarraute : mémoire, identité et réélaboration du passé

Articles de presse

Type de document : research article

Auteurs
Fargol Nouri 1
Mohammad Reza Ebrahimi 2
Mohammad Ziar 3
1 Département de Langue et Littérature Françaises, Université Islamique Azad, C.TC., Téhéran, Iran. E-mail : fargol.nouri@iau.ac.ir
2 Département de Langue et Littérature Françaises, Université Islamique Azad, C.TC., Téhéran, Iran. E-mail : moh.ebrahimi@iauctb.ac.ir
3 Département de Langue et Littérature Françaises, Université Islamique Azad, C.TC., Téhéran, Iran. E-mail : mohammad.ziar@iau.ac.ir
10.22129/plume.2026.568736.1365
Résumé
Enfance de Nathalie Sarraute constitue un exemple majeur de la rencontre entre l’écriture autobiographique et les formes du Nouveau Roman. L’œuvre brouille les frontières entre mémoire et narration, faisant du passé un processus de réélaboration mentale et affective. Malgré son importance, les études existantes privilégient surtout des approches stylistiques ou formelles, au détriment d’une analyse thématique systématique. Cette étude examine la manière dont la mémoire, l’identité et les relations familiales structurent le texte et participent à la formation du sujet. Elle montre que la mémoire ne relève pas d’un récit linéaire, mais d’un mouvement fragmentaire où l’identité enfantine se construit dans la tension entre absence, séparation et liens affectifs. Le cadre théorique mobilise Gaston Bachelard pour l’espace, Georges Poulet pour la temporalité, et Jean-Pierre Richard pour la sensibilité. L’analyse thématique révèle que Enfance renouvelle profondément le rapport entre mémoire, identité et écriture autobiographique au sein de la modernité littéraire française.
Mots clés
Bachelard
Enfance
identité
mémoire
Poulet
Nathalie Sarraute
analyse thématique
Sujets principaux

Titre d’article Persian

تحلیل مضمونی رمان کودکی اثر ناتالی ساروت: حافظه، هویت و بازآفرینی گذشته

Auteurs Persian

فرگل نوری 1
محمدرضا ابراهیمی 2
محمد زیار 3
1 گروه زبان و ادبیات فرانسه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فرانسه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه زبان و ادبیات فرانسه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
Résumé Persian

کودکی اثر ناتالی ساروت نمونه‌ای برجسته از تلاقی نوشتار خودزندگی‌نامه‌ای با صورت‌های روایی رمان نو به‌شمار می‌آید. این اثر با درهم‌آمیختن مرزهای میان حافظه و روایت، گذشته را نه به‌مثابه امری بازگفتنی، بلکه به‌صورت فرایندی از بازپردازی ذهنی و عاطفی عرضه می‌کند. با وجود اهمیت این اثر، پژوهش‌های پیشین عمدتاً بر جنبه‌های سبکی و فرمال آن تمرکز داشته‌اند و کمتر به یک تحلیل مضمونیِ نظام‌مند پرداخته‌اند. این پژوهش به بررسی چگونگی بازنمایی حافظه، هویت و روابط خانوادگی در متن می‌پردازد و نشان می‌دهد این عناصر چگونه در شکل‌گیری سوژه نقش ایفا می‌کنند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که حافظه در کودکی نه در قالب روایتی خطی، بلکه در هیئت حرکتی گسسته و ناپیوسته شکل می‌گیرد که در آن هویت کودکانه در کشاکش میان غیاب، جدایی و پیوندهای عاطفی ساخته می‌شود. چارچوب نظری این مطالعه بر اندیشه‌های گاستون باشلار درباره فضا، دیدگاه ژرژ پولِه در باب زمان‌مندی، و رویکرد ژان‌پیر ریشار به حساسیت و عاطفه استوار است. تحلیل مضمونی نشان می‌دهد که کودکی نسبت میان حافظه، هویت و نوشتار خودزندگی‌نامه‌ای را در بستر مدرنیته ادبی فرانسه به‌گونه‌ای بنیادین بازاندیشی می‌کند.

Mots clés Persian

باشلار
کودکی
هویت
حافظه
پوله
ناتالی ساروت
تحلیل مضمونی
Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Articles de presse, Manuscrit accepté
Disponible en ligne (sur le site) dès 31 August 2026

  • Date de recevoir 26 December 2025
  • Date de révision 05 August 2026
  • Date d’acceptation 31 August 2026