Type de document : research article
Auteurs
1
Doctorante en langue et littérature françaises, Département de langues française et allemande, Branche des Sciences et de la Recherche, Université Azad Islamique, Téhéran, Iran.
2
Maître de conférences, Département de français, Branche centrale de Téhéran, Université Azad Islamique, Téhéran, Iran.
3
Maître-assistante, Département de langues française et allemande, Branche des Sciences et de la Recherche, Université Azad Islamique, Téhéran, Iran.
10.22129/plume.2026.575087.1369
Résumé
Cette étude propose une lecture de l’œuvre poétique de Jacques Dupin — en s’appuyant sur Cendrier du voyage (1950), Gravir (1963), L’Embrasure (1969), Dehors (1975), Contumace (1986), Échancré (1990), Le grésil (1996), Écart (2000) et Coudrier (2006) — à partir de la critique thématique, dans le sillage de Jean-Pierre Richard et en dialogue avec les réflexions méthodologiques de Michel Collot, afin de comprendre comment un « concert thématique » organise l’expérience du monde dans et par l’écriture. La problématique interroge la fonction structurante de motifs insistants — violence, désert, corps fragmenté, souffle — et la manière dont ils configurent une perception vécue plutôt qu’un simple décor poétique. L’hypothèse défendue est que la langue, travaillée par la coupe, la rupture et le rythme, fait de l’écriture un geste physique, proche d’une résistance au réel, avec un enjeu ontologique : il s’agit à la fois de l’être du sujet, de l’être du langage et de l’être du réel. L’étude montre que le sujet tente d’établir un rapport au réel à travers une parole fragmentée, marquée par des silences. En conclusion, l’approche thématique met en évidence une dimension incarnée : chez Dupin, perception et écriture relèvent d’un même geste, où l’expérience sensorielle se convertit en événement poétique.
Mots clés
Sujets principaux
Titre d’article Persian
تحلیلِ مضامین بنیادین و تجربهی حسی–ادراکیِ امر واقع در آثار ژاک دوپن
Auteurs Persian
زهره الوندکوهی
1
مرتضی بابک معین
2
لیلا شوبیری
3
1
دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فرانسه، گروه تخصصی زبان فرانسه و آلمانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2
دانشیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان فرانسه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3
استادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان فرانسه و آلمانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
Résumé Persian
این پژوهش خوانشی از اثر شعری ژاک دوپن بر پایه نقد مضمونی و در امتداد رویکرد ژان-پیر ریشار و در گفتوگو با تأملات روششناختی میشل کولو ارائه میدهد. این مطالعه با تکیه بر مجموعههای Cendrier du voyage، Gravir، L'Embrasure، Dehors، Contumace، Échancré، Le grésil، Écart و Coudrier انجام شده است تا نشان دهد چگونه یک «هارمونی مضمونی» تجربهی جهان را در نوشتار و از طریق آن سازمان میدهد. مسئلهی اصلی، کارکرد ساختاری موتیفهای تکرارشونده ــ خشونت، بیابان، پیکرِ تکهتکه شده، نفس ــ و شیوهای است که این موتیفها ادراکی زیستشده را شکل میدهند. فرضیهی اصلی این است که زبان با برش، گسست و ریتم، نوشتار را به ژستی فیزیکی و دارای دلالتی هستیشناختی تبدیل میکند. این ژست نه تنها واقعیت را بازنمایی نمیکند، بلکه خود در برابر آن مقاومت میورزد و از دل شکستها و سکوتها زاده میشود. این دلالت بهطور همزمان به سه سطح مربوط میشود: هستیِ سوژه، هستیِ زبان و هستیِ واقعیت. این جستار نشان میدهد که سوژه میکوشد از طریق سخنی تکهتکه با واقعیت رابطه برقرار کند و منظره همچون فضایی برای رویارویی ناپایدار عرضه میشود. بدین ترتیب، نقد مضمونی آشکار میسازد که در شعر دوپن، ادراک و نوشتار یک ژست واحدند و تجربهی حسی به رویدادی شاعرانه تبدیل میشود.
Mots clés Persian
ادراک زیستشده
ژاک دوپن
مادیت زبان
موتیفهای تکرارشونده
نقد مضمونی
بعد تنیافته
