Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

La temporalité successive au cours d’un voyage à double destination : Étude thématique de La Modification de Michel Butor

Articles de presse

Type de document : research article

Auteurs
Andia Abaei 1
Ali Abbassi 2
Sarah Sharifi 3
1 Maître-assistante, Département de Langue et Littérature Françaises, Faculté des Lettres et des Sciences humaines, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran
2 Professeur du Département de Langue et Littérature Françaises, Faculté des Lettres et des Sciences humaines, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran
3 Doctorante en Littérature Française, Département de Langue et Littérature Françaises, Faculté des Lettres et des Sciences humaines, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran
10.22129/plume.2026.588631.1386
Résumé
Tout au long du roman La Modification de Michel Butor le lecteur est en face de deux perceptions temporelles : l’une qui informe le lecteur du temps chronologique par rapport aux évènements se passant aux moments ordinaires à la vie biographique du personnage principal au cours du trajet de son voyage d’Italie, l’autre étant en rapport aux moments étendus qui durent lors de son voyage intérieur auquel les souvenirs du passé, les imaginations de l’avenir et la pensée se réfèrent. La question se pose : Comment la durée qualitative phagocyte-t-elle le temps chronologique ? Le but de cette recherche est de concevoir les enchaînements temporels, ce qui rend la temporalité à la fois cohérente et complexe. Nous recourons aux explications d’Henri Bergson envers la catégorisation temporelle pour identifier différentes perceptions humaines par rapport au temps. Ensuite, nous analysons les éléments temporels du roman La Modification afin de distinguer leur rapport avec la catégorie bergsonienne. Nous verrons conséquemment que c’est l’association entre les éléments temporels qui influe sur l’impression du lecteur par rapport à la longueur qualitative et condensée du temps.
Mots clés
Durée
Espace
Henri Bergson
La Modification
Michel Butor
Temporalité successive
Sujets principaux

Titre d’article Persian

زمان‌مندیِ پیوسته در طول سفری با دو مقصد: مطالعه‌ای مضمونی از رمان دگرگونی اثر میشل بوتور

Auteurs Persian

آندیا عبائی 1
علی عباسی 2
سارا شریفی 3
1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد گروه زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
Résumé Persian

در توالی وقایع رمان دگرگونی اثر میشل بوتور، خواننده با دو دریافت از زمان‌مندی مواجه می‌شود: ابتدا، خواننده از زمان تقویمی آگاه می‌شود، زمانی که در رابطه با وقایعی است که در لحظات روزمره و زندگی بیوگرافی که شخصیت اول رمان در نقش مسافر در طول سفرش به ایتالیا بیان می‌کند؛ دیگری مربوط به لحظات متراکم و مداومی است که به سفر درونی شخصیت اول رمان اشاره دارند، یعنی به خاطرات او از گذشته‌اش، تصورات آینده و افکاری که در آنها غوطه‌ور می‌شود. در مواجهه با این پندار دوگانه این پرسش مطرح می‌شود: چگونه زمان متراکم یا «کیفی» برتری خود را نسبت به زمان کمّی نشان می‌دهد؟ هدف از این تحقیق، درک پیوستگی زمان است، امری که زمان‌مندی این متن را منسجم و پیچیده می‌کند. ما از توضیحات هانری برگسون در مورد زمان برای شناسایی دریافت‌های دوگانۀ انسان از زمان‌مندی استفاده می‌کنیم. سپس، عناصر نشان‌دهندۀ زمان در رمان دگرگونی را بررسی می‌کنیم تا رابطه آنها را با مفاهیم زمانِ برگسونی مشخص کنیم. عاقبت خواهیم دید که ارتباط بین این نشان‌دهندگان زمان است که بر دریافت خواننده از مدت زمان به نحوی کیفی و متراکم تأثیر می‌گذارد.

Mots clés Persian

دگرگونی
زمان‌مندیِ متراکم
فضا
مدت زمان
میشل بوتور
هانری برگسون
Plume, Revue semestrielle de l'Association Iranienne de Langue et Littérature Françaises

Articles de presse, Manuscrit accepté
Disponible en ligne (sur le site) dès 11 November 2026

  • Date de recevoir 26 June 2026
  • Date de révision 22 September 2026
  • Date d’acceptation 11 November 2026