Type de document : research article
Titre d’article Persian
Auteurs Persian
این مقاله به ارائهٔ تحلیلی تطبیقی، مبتنی بر جامعهشناسی پیر بوردیو، از جامعهٔ مصرفی و انقیاد انسان مدرن در ۹۹ فرانک اثر فریدریک بگبدر (۲۰۰۰) و آذر، شهدخت، پرویز و دیگران اثر مرجان شیرمحمدی (۲۰۱۳) میپردازد. این پژوهش در پی آن است تا نشان دهد که چگونه این دو رمان، سازوکارهای سلطهٔ نمادینِ جاری در نظم مصرفگرایانه را به تصویر میکشند؛ نظمی که در آن، میلِی که به تسخیرِ بازار درآمده و در ساحت اجتماعی تولید شده، رفتارهای فردی را زیر نقابِ فریبندهٔ استقلال و آزادیِ فردی هدایت میکند. این تحقیق با کاربست مفاهیم بوردیویی عادت واره، میدان، تمایز و خشونت نمادین، نشان میدهد که بهرغم تفاوت در زمینههای فرهنگی، یک منطق مشترک در مفلوکسازی و سلطه وجود دارد که بر درونیسازی هنجارهای بازار و رسانه استوار است. با این حال، شیوههای روایی و انتقادی این دو اثر به شکل محسوسی با یکدیگر تفاوت دارند. بگبدر به طنز و هجوی گزنده و بدبینانه از میدان تبلیغات دست میزند و آن را همچون ماشینی برای تسخیر ناخودآگاه و تولید نیازها بازنمایی میکند. در مقابل، شیرمحمدی نقد خود را در فضای خانوادگی و روابط بینفردی مستقر میسازد، جایی که خوراک، اشیا و جلوههای ظاهری به عنوان نشانههای تمایز و سلسلهمراتب اجتماعی عمل میکنند. بدین ترتیب، این دو اثر نشان میدهند که چگونه بازار، تخیل را به استعمار کشانده و هویت را از مجرای مصرف بازتعریف میکند.
Mots clés Persian