Les rapports entre littérature et philosophie, et la liberté humaine chez Descartes et chez Spinoza

KARAMOUZI, Ario

doi:10.22129/plume.2007.48781

Les rapports entre littérature et philosophie, et la liberté humaine chez Descartes et chez Spinoza

Type de document : research article

Auteur

Ario KARAMOUZI

York University, Toronto, Ontario, Canada

10.22129/plume.2007.48781

Résumé

La littérature ne pourra pas se passer de la philosophe puisque il n’est pas possible de faire une recherche sérieuse concernant certains concepts et notions essentiels en littérature sans tenir compte de leur évolution en philosophie.
Comme une base pour les recherches sur la notion de la liberté humaine dans l’œuvre des écrivains et des poètes nous présentons une étude critique et analytique de la même notion chez les philosophes, particulièrement chez Descartes et chez Spinoza. Chez Descartes la volonté est absolue et indivisible puisque choisir, c’est toujours choisir l’un ou l’autre de deux contraires, d’après lui, ceci est la nature même de la volonté libre. De l’absolue et évidente liberté de la volonté chez Descartes nous arrivons au concept de liberté- déterminisme chez Spinoza; un concept qui est plutôt une attitude de sage vis-à-vis du déterminisme.
Une analyse détaillée de la notion de la liberté humaine et son évolution dans la pensée et l’œuvre de Spinoza par rapport au même concept chez Descartes est entreprise.

Mots clés

philosophie

littérature

recherches critiques et analytiques

liberté humaine

déterminisme

Dieu

Descartes

Spinoza

Sartre

Titre d’article Persian

رابطه بین ادبیات و فلسفه: آزادی انسان از دیدگاه دکارت و اسپینوزا

Auteur Persian

آریو کار آموزی

Résumé Persian

ادبیات نمی تواند فلسفه را نادیده بگیرد زیرا انجام یک پژوهش جدی درباره برخی از مفاهیم و معانی اساسی در ادبیات، بدون در نظر گرفتن آن مفاهیم و تحول آنها در فلسفه امکان پذیر نیست.
برای مثال، ارائه زمینه پژوهش در مورد مفهوم آزادی انسان در آثار نویسندگان و شعراء بررسی تحلیلی - انتقادی این مفهوم را در افکار و آثار فیلسوفان می طلبد.
در این مقاله کوشش شده است تحلیلی موشکافانه از مفهوم آزادی انسان در فلسفه دکارت، با در نظر گرفتن تحول آن در افکار و آثار اسپینوزا، ارائه شود. دکارت اراده انسان را آزاد، مطلق و بخش ناپذیر می داند. از دیدگاه او ماهیت اراده آزاد انسان همان آزادی انتخاب بین دو متضاد است. آزادی مطلق و بدیهی اراده، مورد نظر دکارت، در فلسفه اسپینوزا رنگ میبازد تا سرانجام به نوعی برداشت حکیمانه از جبر ردای آزادی، منجر شود.

Mots clés Persian

کلید واژه ها : فلسفه

ادبیات

پژوهش های تحلیلی- انتقادی

آزادی انسان

جبر

خدا

دکارت

اسپینوزا

سارتر.